Τέσσερα περάσματα στον Άραχθο

Πριν από σχεδόν τριάντα αιώνες ο Ηράκλειτος, αυτός ο σκοτεινός προσωκρατικός, μας είπε, μέσα στα άλλα, και μια ακόμα κουβέντα:

"Ποταμῷ γὰρ οὐκ ἔστιν ἐμβῆναι δὶς τῷ αὐτῷ"

Δεν μπορείς, μας λέει, να μπεις στο ίδιο ποτάμι δύο φορές. Η άποψη αυτή έχει την έννοια ότι είναι αδύνατον να διασχίσουμε δύο φορές τον ίδιο ποταμό γιατί, κάθε στιγμή που περνάει, το νερό δεν είναι το ίδιο αλλά αντικαθίσταται. Είναι η σύλληψη του αέναου γίγνεσθαι, της διαρκούς μεταβολής, που χαρακτηρίζει ολόκληρο το σύμπαν. Η πραγματικότητα, η σταθερότητα που νομίζουμε, είναι η μεταβολή. Ο χρόνος κινείται σαν το ποτάμι. Δεν γυρίζει πίσω.

Μεταφέροντας την άποψη αυτή στη δική μας καθημερινή ζωή, καταλαβαίνουμε ότι αυτό που έχει τελικά σημασία είναι το να προσπαθούμε συνεχώς να βιώνουμε την κάθε μας ημέρα στο έπακρο. Και να παίρνουμε ό,τι χαρές έχει να μας δώσει. Γιατί η ζωή δεν δέχεται αναβολές ούτε είναι αναστρέψιμη. 

Που σημαίνει ότι πρέπει να θυμόμαστε ότι το σήμερα είναι μόνο άπαξ και να μην φανταζόμαστε ότι θα επαναληφθεί και αύριο. Γιατί; Γιατί το αύριο είναι μια άλλη μέρα που και αυτή άπαξ θα συμβεί.

Αυτά τα λόγια και τον ίδιο τον Ηράκλειτο σκεφτόμουν χτες όταν επιχείρησα να διασχίσω τέσσερις φορές τον ποταμό Άραχθο στα βορειοδυτικά Τζουμέρκα. Από τέσσερα διαφορετικά σημεία. Κι ένιωσα κάπως όπως κι αυτός, όταν παρατηρούσε τα νερά του Μαίανδρου να κυλούν κοντά στην Έφεσσο και στοχάζονταν πάνω στη συνεχόμενη αλλαγή και κίνηση.

Δεν μπορείς να μπεις στο ίδιο ποτάμι δύο φορές. Πόσο μάλλον τέσσερις.

Οι παραπάνω σκέψεις δεν μπόρεσαν να σβήσουν ούτε στις πολύ σκληρές, σχεδόν κάθετες ανηφόρες που ακολουθούν μετά από κάθε πέρασμα. Μπορείς να φτάσεις στις τέσσερις γέφυρες Τσίμοβο – Τζαρή – Πλάκας – Πολίτσας πολύ εύκολα. Η κατηφόρα σε παρασύρει. Αλλά δεν μπορείς να φύγεις το ίδιο εύκολα από εκεί. Αν σηκώσεις τα μάτια και δεις πού πρέπει να φτάσεις μετά, σε κυριεύει ο πανικός φόβος από τον ίλιγγο του ύψους. Σαν οι γέφυρες να θέλουν να σε κρατήσουν εκεί, μαζί τους. Αιώνιο δέσμιο του ποταμού, που το νερό του δεν είναι ποτέ το ίδιο. 

Ο Άραχθος αγκαλιάζει τα Τζουμέρκα με την ψυχρή και υγρή του αφή. Κι αυτά τον θρέφουν με το χιόνι τους και τον θεριεύουν. Και του ρίχνουν τον βαρύ τους ίσκιο. Μια συμμαχία γιγάντων και θεών του νερού και του βράχου που, ανάμεσά τους, ο ποδηλάτης μοιάζει τόσο μικρός που σχεδόν συνθλίβεται και καταλήγει παρείσακτος. 

Για το όρος και τον ποταμό είσαι ανεπιθύμητος. Σε ανέχονται μόνο όσο η αυτογνωσία σου ξέρει να σου πει πότε πρέπει να φύγεις έγκαιρα. Αν ξεπεράσεις αυτή τη λεπτή και θολή γραμμή της αντοχής, αν ξεπεράσεις το φυσικό σου όριο του πόσο πρέπει να μείνεις εκεί, τότε, φίλε ποδηλάτη και πεζοπόρε, ο σκληρός αυτός τόπος δεν θα σου δείξει έλεος.

Υγεία να έχουμε, παιδιά. Αυτοπεποίθηση και όχι αλαζονεία. Να ξέρουμε τη γραμμή του μέχρι πού μπορούμε να φτάσουμε, να την αγγίζουμε αλλά να μην την περνάμε. Όλες μας οι πράξεις να στέκονται σοφά μέσα στα όρια και στα μέτρα του ανθρώπου.